Skąd pomysł na projekt? Jak do tego doszło, że został zrealizowany? 

Pomysł

Pomysł na uwiecznienie wyrobów radomskiego przemysłu w brązie zrodził się w 2016 roku w głowach Macieja Stępnikowskiego i Sebastiana Pawłowskiego. Obaj mieli już bogate doświadczenia w działalności społecznej na rzecz miasta. Chcieli tym razem wpłynąć pozytywnie na wygląd oraz atrakcyjność śródmieścia. I tak, na wzór wrocławskich krasnali, zrodził się pomysł, aby w przestrzeni publicznej ustawić odlewy rzeczy, które były bądź nadal są produkowane w Radomiu.

Projekt miał realizować dwa zasadnicze cele:
1. Uatrakcyjnienie i ubogacenie przestrzeni publicznej, uczynienie jej ciekawej i interesującej zarówno dla mieszkańców jak i dla osób przyjezdnych. Takie elementy małej architektury spełniają taką rolę idealnie.
2. Przypomnienie niektórym oraz pokazanie wszystkim, że Radom ma głęboką i ciekawą historię – symbolem tego są przedmioty, które radomski przemysł wytwarzał bądź dalej wytwarza. Okres produkcji uwzględnionych przedmiotów obejmuje blisko 100 lat!

Walka o projekt


Oryginalny wniosek zgłoszony 25 stycznia 2017


Głosowanie trwało od 1 do 30 czerwca 2017

W celu doprowadzenia projektu do realizacji skorzystali ze znanej im już drogi – Budżetu Obywatelskiego. 25 stycznia 2017 zgłosili wniosek pt. „Piękniejsze śródmieście – symbole naszego miasta w formie małej architektury” zawierający 15 obiektów. Zaznaczają, w nim, że obiekty powinny być „umieszczone bezpośrednio w przestrzeni publicznej (nie na podestach czy cokołach)„.

Po dopuszczeniu projektu do głosowania w czerwcu trwała walka o głosy wśród mieszkańców Radomia – zarówno te stacjonarne przy urnach jak i te wykonywane przez internet. Głosowanie zakończyło się 30 czerwca.. Podczas ogłoszenia wyników 9 lipca okazuje się, że projekt zdobył poparcie ponad 1000 mieszkańców Radomia i będzie realizowany!


Ogłoszenie wyników Budżetu Obywatelskiego 2018


Ogłoszenie wyników Budżetu Obywatelskiego 2018

Realizacja

Wiosną 2018 roku Wydział Inwestycji przystąpił do realizacji projektu. Po konsultacjach z wnioskodawcami następuje modyfikacja listy obiektów do postawienia (z listy znikają papierosy Radomskie z powodu rzekomego promowania palenia). Powstaje także mapa z proponowanymi lokalizacjami odlewów. Założeniem było, żeby zostały ustawione w miejscach, które są w jakiś sposób z nimi związane, i tak np.:

  • waga na pl. Jagiellońskim, gdzie kiedyś było targowisko,
  • maszyna do szycia obok budynku, gdzie mieściła się szkoła „odzieżówka”,
  • maszyna do pisania przy Urzędzie Stanu Cywilnego,
  • Sofixy na ulicy Szewskiej,
  • aparat telefoniczny CB-740 przy wejściu do Urzędu Miejskiego,
  • maska przeciwgazowa na dachu schronu przy VI LO im. Jana Kochanowskiego itp.

Oryginalne kozaki Sofixy, odnalezione nowe, pozyskane w celu wykonania odlewu rzeźby.

Buty z Radoskóru – pierwowzór odlewu, który stoi na ul. Focha przy fontannach.

Rozpoczynają się także intensywne zabiegi o zdobycie oryginalnych eksponatów w celu wykonania odlewów. Część z nich jest już w posiadaniu  społeczników np. telefony, które w przeszłości udało się zgromadzić dzięki stowarzyszeniu Kocham Radom. Innych obiektów trzeba było szukać wśród mieszkańców Radomia. I tak nieocenioną pomocą wykazał się Marcin Woźniak ze stowarzyszenia Sprężyści, który udostępnił nigdy nie używane buty z Radoskóru i Sofixy, a także Paweł Murawski z Grupy Rekonstrukcji Historycznej III Okręgu Policji Państwowej – Komisariat w Radomiu, który przekazał maskę przeciwgazową. Czasem oryginalnych wyrobów trzeba było szukać w kraju – rower wojskowy Łucznik typ XX wypożyczył znany rekonstruktor Marcin Bolforski z Kielc, a fajansową wagę Radwagu osoba prywatna mieszkająca w Warszawie.

Urząd Miasta jednocześnie ogłasza przetarg, postępowanie wygrywa rzeźbiarz Sławomir Micek z Kielc. Artysta już pracował dla Radomia – wykonał rzeźbę Gombrowicza, która stoi na pl. Konstytucji 3 Maja. Za niespełna 130 tysięcy złotych wykonuje odlewy obiektów radomskiego przemysłu i montuje je w śródmieściu Radomia.


Montaż maszyny do pisania przy Urzędzie Stanu Cywilnego.


Wykonawca odlewów, Sławomir Micek, podczas montażu roweru wojskowego.

Finał

Wszystkie rzeźby zostają umieszczone w przestrzeni miasta do końca listopada 2018 roku. Jeszcze podczas ich montażu, wokół projektu robi się głośno – informacja o nim pojawia się nie tylko w mediach lokalnych, ale także regionalnych, branżowych oraz ogólnopolskich (więcej do poczytania tutaj).

1 grudnia 2018 przy największej z rzeźb, czyli przy rowerze wojskowym Łucznik ustawionym przed Urzędem Miejskim (ul. Żeromskiego), odbywa się nieoficjalne zakończenie realizacji projektu, w którym – prócz pomysłodawców – uczestniczy Radomskie Towarzystwo Retrocyklistów „Sprężyści”, Grupa Rekonstrukcji Historycznej III Okręgu Policji Państwowej – Komisariat w Radomiu, mieszkańcy Radomia oraz media.

Natomiast 16 grudnia odbywa się organizowany przez Stowarzyszenie Droga Mleczna oraz Gazetę Wyborczą RadomSpacer szlakiem małych symboli Radomia”, na którym obecni są pomysłodawcy projektu w roli osób opowiadających o swoim pomyśle. W spacerze bierze udział ponad 100 osób, wśród nich jest wielu byłych pracowników radomskich firm, którzy produkowali telefony, buty czy maszyny do szycia. Czynnie włączają się  w spacer dodając od siebie ciekawe historie z przeszłości.

A rzeźby zaczynają się wpisywać na stałe w krajobraz miasta…

AKTUALIZACJA lipiec 2019

Jeśli projekt Ci się podoba i uważasz, że warto go kontynuować zapraszamy do poparcia go w głosowaniu Budżet Obywatelski 2020 – wszelkie informacje znajdziesz na tej podstronie. Zapraszamy do głosowania!

O autorach

Sebastian Pawłowski

 

Radomianin, od wielu lat aktywnie działa na rzecz miasta, kanclerz Bractwa Rowerowego w Radomiu, autor wielu projektów poprawiających bezpieczeństwo pieszych, propagator rozwoju infrastruktury rowerowej oraz komunikacji miejskiej. Pomysłodawca kilkunastu zwycięskich projektów w Budżetach Obywatelskich m.in. dotyczącego wprowadzenia kontraruchu rowerowego na ulicach jednokierunkowych w mieście co odbiło się pozytywnym echem w całej Polsce.
Prywatnie mąż oraz ojciec dwóch córek, właściciel kilku rowerów, kolekcjoner modeli historycznych samochodów.

Radomianin, od kilkunastu lat działa na rzecz Radomia a przede wszystkim osiedla Południe, skąd pochodzi. Od samego początku aktywny wnioskodawca radomskiego budżetu obywatelskiego, dzięki jego pomysłom osiedle wzbogaciło się o między innymi tablice dynamicznej informacji pasażerskiej, a miasto o siłownię oraz nową małą architekturę w parku Ruzika (na Glinicach). Od samego początku zabiega o poprawę wyglądu parku Południe, gdzie dzięki jego zaangażowaniu powstała siłownia oraz plac do street workout, a także wyremontowano plac zabaw. Nieustanie dąży do jego lepszego zagospodarowania i powiększenia. Aktywny członek Rady Nadzorczej – Spółdzielni Mieszkaniowej „Południe” w Radomiu w roli jej Sekretarza.
Prywatnie mąż oraz ojciec, pasjonat klocków LEGO.

Maciej Stępnikowski

Podziękowania

Pomysłodawcy pragną podziękować:

  • Dyrektorowi Wydziału Inwestycji Urzędu Miejskiego w Radomiu Eugeniuszowi Kaczmarkowi oraz Inspektorce tego wydziału Marii Borek za zaangażowanie w realizację projektu oraz cierpliwe podejście do pomysłów autorów;
  • artyście Sławomirowi Mickowi za wierne odwzorowanie i zaklęcie wyrobów w piękne odlewy;
  • Łukaszowi Zaborowskiemu za profesjonalne przygotowanie opisów poszczególnych przedmiotów, co wbrew pozorom nie było łatwe;
  • Marcinowi Bolforskiem, Pawłowi Murawskiemu, Marcinowi Woźniakowi, Łukaszowi Wykrocie za wypożyczenie oryginalnych wyrobów radomskiego przemysłu na potrzebnych wykonania rzeźb;
  • Bartłomiejowi Drągowi za wspólne szukania jak najlepszych miejsc do ustawienia odlewów;
  • mieszkańcom Radomia za oddanie głosów w budżecie obywatelskim.